Preventie staat voorop

Veilig en gezond werken

Wat is gezegd tijdens de teamsessies ‘energiek en duurzaam inzetbaar werken’?

Vitaliteit

Top 3 ‘Ik ga aan de slag met’:

  • Ik stel me vaker de vraag: “wat kan ik hier nu aan doen?” (oplossen, loslaten, omdenken)

  • Ik ga vaker mijn focus bewaken, laat me minder afleiden.

  • Ik ga Quality Breaks nemen, even stoppen zodat ik herstel. 

Gezond en sportief

In 2023 continueerden we de wekelijkse gezondheidsblogs op Spraakwater om het vitaliteitsbewustzijn te vergroten. Om fietsen te stimuleren is er de fietsregeling, waarvan goed gebruik is gemaakt en kennen we de maandelijkse rubriek “fietser van de maand”. Bewegen kan ook in de bootcampgroep. Daarnaast belonen we bewegen in het algemeen door de inzet van het Fitcoin-programma waar inmiddels 230 medewerkers aan meedoen. Verder boden we weer sportkleding in Aa en Maas-stijl aan waar 49 medewerkers gebruik van maakten.

Het steeds complexere werk, de grote uitdagingen en de veranderende omgeving vragen om gezonde en veerkrachtige medewerkers. Gelukkig werken er daar veel van bij het waterschap. 

Vitaliteitsaanbod

In 2023 namen we onze vitaliteitskoers onder de loep en hebben we deze verder verfijnd. Op basis van input uit hetMedewerkersonderzoek, Preventief Medisch Onderzoek (PMO), verzuimstatistieken en interviews zijn er vier groeisporen ingezet. We zijn gestart met het vitaliteitsaanbod actiever te promoten om het volledige potentieel te benutten. Hiervoor zetten we verschillende communicatiemiddelen in en gaan we vitaliteitsambassadeurs inzetten. Vitaliteit gaan we goed borgen in jaarplannen en het vitaliteitsaanbod gaan we verder optimaliseren en actualiseren. In 2023 organiseerden we 21 teamsessies 'energiek en duurzaam inzetbaar werken' met daarin aandacht voor veerkracht en herstel. Deze onderwerpen zijn namelijk als meest relevant naar voren gekomen bij het opstellen van onze nieuwe vitaliteitskoers. Centrale vraag hierbij: Hoe verdeel jij je energie en zorg je dat je aan het eind van je dag/week/carrière net zo fit naar huis gaat als dat je kwam?

Zorg voor kwaliteit, arbeidsomstandigheden en milieu (KAM-systeem Afvalwaterketen)

We streven er natuurlijk naar dat onze producten, diensten, personeel en processen voldoen aan alle wet- en regelgeving met betrekking tot veiligheid, gezondheid, efficiëntie en duurzaamheid. Voor onze organisatie is dit van toepassing bij de sector Afvalwaterketen. In 2023 heeft de sector Afvalwaterketen van Aa en Maas dan ook voor de zevende keer succesvol een Kiwa externe certificeringsaudit voor de ISO 9001, 45001 en 14001 normen doorlopen met het volgende resultaat:

  • 14 opvallende positieve punten;

  • 5 formele aandachts-/verbeterpunten en;

  • 4 tekortkomingen, waarvan inmiddels het ingediende plan van aanpak door de Kiwa is goedgekeurd.

Naar verwachting zullen in het eerste kwartaal van 2024 de nieuwe certificaten voor een periode van drie jaar uitgereikt worden aan ons directielid Afvalwaterketen.

Arbodienstverlening

In 2023 gingen we op zoek naar een nieuwe arbodienst, omdat het contract met de huidige arbodienst afliep. Belangrijke criteria waren laagdrempeligheid, een integrale aanpak, persoonlijk contact en oog voor de mens achter data en cijfers. We geloven dat het begrijpen van de individuele situatie essentieel is voor het bieden van maatwerkoplossingen. Vanaf 2024 gaan wij samenwerken met een arbodienst die goed aansluit bij onze bedrijfscultuur en waarden. Dit draagt bij aan het welzijn van onze medewerkers en aan een gezonde en veilige werkomgeving.

RI&E (Risico-inventarisatie en -evaluatie)

Een RI&E is een wettelijke verplichting, bedoeld om veilig en gezond werken te bevorderen. In 2023 hebben we openstaande acties verder opgepakt en knelpunten opgelost. De acties en knelpunten lopen uiteen van juist gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen tot aan de update van bedrijfsnoodplannen. We zien de RI&E als een middel om verder door te groeien in onze veiligheidscultuur. In 2023 is een nieuw instrument voor de branche RI&E aangeschaft en zijn voorbereidingen getroffen voor het actualiseren van de concern brede RI&E. Dit gaat in 2024 van start.

Ongevallen en incidenten

Door het werken met een laagdrempelig meldingssysteem worden er steeds meer onveilige situaties gemeld en dus zichtbaar. Dit is een verbetering die bijdraagt aan de veiligheidscultuur. In het algemeen is het namelijk zo dat gevaarlijke situaties en bijna-ongevallen op den duur leiden tot echte ongevallen. Met deze inzichten proberen we zoveel mogelijk onveilige situaties en ongevallen te voorkomen.

In 2023 zijn er 179 gevaarlijke situaties/handelingen en (bijna) incidenten geregistreerd en geanalyseerd. 

  • 136 bijna incidenten, gevaarlijke situaties en gevaarlijke handelingen 

  • 43 incidenten, waarvan één met (kort) verzuim en één melding van (publieks-)agressie

Er waren geen ongevallen die gemeld moesten worden bij de Inspectie SZW (Arbeidsinspectie). We mogen trots zijn op dit lage aantal terwijl we natuurlijk streven naar 0 meldingen van ernstige incidenten.

We doen altijd een oorzaak- en preventieanalyse, zodat we weten wat de oorzaak van de melding is. Zo blijken de incidenten die te maken hebben met struikelen, vallen en uitglijden weer hoog te scoren in 2023. Dit is echter in de branche niet vreemd. Waar mogelijk nemen we corrigerende maatregelen en bekijken we hoe dergelijke situaties in de toekomst voorkomen kunnen worden. 

Arbo opleidingen  

In 2023 hebben we de veiligheidsopleidingen en toolboxen in e-HRM verder ingericht. Er zijn 35 verschillende toolboxen en opleidingen verzorgd die in totaal bijna 2000 keer zijn gevolgd. Dit draagt bij aan onze ambitie om door te groeien in onze veiligheidscultuur. De Bedrijfshulpverlening (BHV)-organisatie heeft haar deskundigheid op niveau gehouden door deel te nemen aan EHBO- en BHV-opleidingen, bijscholingen en oefeningen. Waar mogelijk worden opleidingen gecombineerd verzorgd met waterschappen De Dommel en Brabantse Delta door de Brabant Aquademie.

Werkplekken  

Als werkgever zorgt Aa en Maas voor een gezonde en veilige werkplek zowel op kantoor, in het veld als thuis. Aan de hand van werkplekscans worden alle werkplekken geoptimaliseerd om fysieke problemen te voorkomen. Voor het thuiswerken is een budget beschikbaar voor het aanschaffen van thuiswerkmiddelen. Om de risico’s van langdurig beeldschermwerk te beperken, bieden we pauzesoftware Pausit en de toolbox beeldschermwerk aan.

Meldingen ongewenst gedrag en integriteit

In 2023 heeft de vertrouwenspersoon met vier medewerkers gesprekken gevoerd. Geen van de situaties heeft geleid tot een klacht of een andere interventie. 

Eén persoon heeft een beroep gedaan op de klokkenluidersregeling. Na een gesprek en grondig onderzoek bleek het niet nodig om verdere actie te ondernemen.

We vinden het belangrijk dat medewerkers veilig en gezond werken. Daarom hebben we structureel aandacht voor arbeidsomstandigheden. We houden ons aan de wet- en regelgeving (zoals de arbocatalogus sector waterschappen) maar hebben bovenal veel aandacht voor preventie. Dit doen we onder andere door het geven van toolboxtrainingen en veiligheidscampagnes. Onderdeel van deze campagne is een driemaandelijkse poster gericht op een veiligheidsthema.

Veiligheidscultuurladder 

Zoals ISO 45001 informatie geeft over veiligheidssystemen, zo geeft Veiligheidsladder informatie over onze veiligheidscultuur. Oftewel het antwoord op de centrale vraag hoe belangrijk we veiligheid in ons dagelijks werk vinden. Melden we incidenten bijvoorbeeld elke keer, vinden we veiligheidsregels belangrijk en handelen we daarnaar? In 2023 is door de directie de wens uitgesproken om dit opnieuw te meten en of we dan, na alle aanpassingen die we in het afgelopen jaar gedaan hebben, op het gewenste niveau van ‘trede 3’ uitkomen.

Veilig en gezond werken